Als je naar de Italiaanse arbeidsmarkt kijkt, zul je al snel ontdekken dat die in grote lijnen best wel op de Nederlandse lijkt. Maar je hoeft je maar in de details te verdiepen, of je moet concluderen dat er toch heel wat onderlinge verschillen zijn, misschien wel vooral wat betreft de arbeidscultuur. En als ondernemer is het uiteraard handig om daarvan op de hoogte te zijn, daarom zetten we de ze graag voor je uiteen.
De huidige arbeidsmarkt in Nederland en Italië
De arbeidsmarkt in Nederland en die in Italië lopen momenteel op een aantal punten uiteen. Kortgezegd komt het hierop neer:
- Nederland | De huidige Nederlandse arbeidsmarkt, die zich kan bogen op een arbeidsdeelname van ruim zeventig procent is al jarenlang behoorlijk krap; in veel sectoren, denk aan de bouw, handel, zorg en zakelijke dienstverlening, zijn er namelijk meer vacatures dan er werknemers te vinden zijn. Door het grote aantal vacatures is er wel een lage werkeloosheid en de laatste tijd zie je ook dat er minder zzp’ers zijn en meer mensen in vaste dienst werken.
- Italië | In Italië werkt een minder groot deel van de bevolking; de arbeidsparticipatie is daar ‘slechts’ zo’n zevenenzestig procent. Daarnaast is de werkloosheid hoger, hoewel deze de afgelopen jaren wel is gedaald. Dat komt omdat er in bepaalde bedrijfstakken door onder andere de vergrijzing steeds meer krapte ontstaat en behoefte is aan geschoolde werknemers (met digitale vaardigheden).
Onderstaande tabel laat deze (en andere) verschillen nog eens duidelijk zien in cijfers:
Arbeidsparticipatie | Werkeloosheid | Flexwerkers | Gemiddeld inkomen | Gemiddeld aantal werkuren | |
Nederland | 73,3% | 3,8% | 40% | €46.500 | 30-32 uur |
Italië | 67,4% | 6,3% | 12,6% | €45.000 | 40 uur |
Wet- en regelgeving van de Italiaanse arbeidsmarkt
De Italiaanse arbeidsmarkt kent diverse wet- en regelgeving, in het bijzonder op het gebied van werkuren, werkvergunningen, discriminatie, arbeidscontracten en sociale zekerheid.
- Werkuren | De standaard werktijd is veertig uur per week en er zijn regels rondom overwerk en rusttijden. Zo hebben werknemers recht op minimaal elf uur rust tussen twee werkdagen en een minimale rustperiode van vierentwintig uur per week, meestal verdeeld over twee dagen.
- Werkvergunningen | Expats moeten een werkvergunning aanvragen, waarbij de werkgever meestal de aanvraag indient. EU-burgers hebben geen werkvergunning nodig, maar moeten wel een verblijfsvergunning regelen.
- Discriminatie | Discriminatie op basis van diverse kenmerken is verboden en er zijn procedures om klachten in te dienen.
- Arbeidscontracten | Er zijn verschillende soorten arbeidscontracten, waaronder contracten voor onbepaalde tijd, bepaalde tijd, deeltijd en leercontracten.
- Sociale zekerheid | Zowel werkgevers als werknemers betalen sociale zekerheidsbijdragen aan het INPS, die pensioenen, werkloosheidsverzekering, ziektekostenverzekering en andere sociale voorzieningen dekken.
- Minimumloon | In Italië kent men geen wettelijk minimumloon, want de lonen worden vastgesteld door nationale collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) voor elke sector.
- Vakantie | Werknemers hebben jaarlijks recht op minimaal vier weken betaald verlof en dit wordt vaak via cao’s verlengd.
Kansen en uitdagingen van de Italiaanse arbeidsmarkt
De Italiaanse arbeidsmarkt biedt zowel kansen als uitdagingen voor werknemers en werkgevers. Deze bijvoorbeeld:
- Werknemer| Gezien de toenemende vergrijzing is er steeds meer behoefte aan werknemers in Italië, wat de kans op een baan aanzienlijk vergroot, vooral als je iets zoekt in de ICT-branche, toeristische of industriële sector. Maar ook in andere sectoren is er behoefte aan geschoolde mensen. En door de groeiende automatisering en de opkomst van de technologie is het makkelijker dan ooit om (deels) thuis te werken bepaalde banen op een gegeven moment zullen verdwijnen. Tegelijk brengt dit voor bepaalde werknemers ook uitdagingen met zich mee, want deze ontwikkeling vraagt om (voortdurende) bij- of omscholing en bepaalde banen zullen hierdoor verdwijnen.
- Werkgever | Aangezien de Italiaanse bevolking vergrijst en de werkeloosheid daardoor toeneemt, zal het steeds lastiger worden om aan (geschoold) personeel te komen en zul je, als werkgever, mogelijk werknemers uit het buitenland moeten halen. Maar de kans is groot dat er door de groeiende automatisering en de opkomst van de technologie voor bepaalde werkzaamheden ook minder of zelfs geen werknemers nodig meer zult hebben, omdat die banen volledig machinaal kunnen worden. Anderzijds vraagt deze ontwikkeling op bepaalde vlakken wel van je dat je werknemers de gelegenheid biedt om bij of om te scholen om met de nieuwe technologieën te leren omgaan. En de mogelijkheid bestaat ook dat werknemers deels zullen willen thuiswerken; als werkgever moet je daar dan een goed beleid voor opstellen.
Culturele werkverschillen
Ook zijn er culturele werkverschillen tussen Italië en Nederland. Hierbij een aantal aandachtspunten.
- Je voorkomen doet ertoe in Italië, dus het is aan te raden om aandacht te besteden aan je uiterlijk en je met zorg te kleden voor een zakelijke afspraak.
- Italianen houden van formaliteit en gebruiken waar mogelijk een aanspreektitel voor een ander, zelfs als een ander wellicht geen titel heeft, om zo iemand expertise of voornaamheid te benadrukken. Ook gaan besprekingen er vaak formeel aan toe.
- Commentaar en/of kritiek wordt niet gewaardeerd; dus houd eventuele op- en aanmerkingen liever voor jezelf; dat komt een relatie alleen maar ten goede.
- Persoonlijk contact wordt op prijs gesteld, omdat er op die manier vertrouwen gewonnen wordt en er echt een zakelijke relatie ontstaat. Dus investeer in een persoonlijke connectie; dat loont altijd.
- Italiaans is de voertaal en daarnaast Engels en Frans, bij uitzondering Duits. Je goed kunnen uitdrukken in een van deze talen is dus eigenlijk een must.
- Zaken worden het liefst besproken onder het genot van wat te eten en drinken, bij voorkeur tijdens een etentje. En om die reden kun je ook beter geen afspraak plannen net ná de lunch of voor het begin en einde van een werkdag.
- Zakelijke overeenkomsten worden niet altijd zo snel gesloten, omdat Italianen er de voorkeur aan geven om een zakenpartner eerst te leren kennen en wellicht ook de ander af te tasten.
Wel of niet de Italiaanse arbeidsmarkt
Als je je, als werkgever of werknemer, op de Italiaanse arbeidsmarkt wilt begeven, zijn er dus zeker kansen op succes, maar je zult ook te maken krijgen met bepaalde uitdagingen. Zet dat alles goed tegenover elkaar, voordat je een definitieve beslissing maakt.
Naar Italië met Kattenberg Verhuizingen
Stel, je hebt besloten de kans te wagen en in Italië te gaan werken. Dat brengt een verhuizing met zich mee en daarvoor moet je zijn bij Kattenberg Verhuizingen, de specialist als het gaat om verhuizingen naar Italië. En ze kunnen je niet alleen helpen met de verhuizing an sich, maar ook met alle andere zaken en regeldingen die bij een dergelijke verhuizing om de hoek komen kijken. Wil je meer informatie of heb je vragen? Schroom dan niet om contact met Kattenberg op te nemen. We helpen je met alle plezier!

