Afbeelding van een vrouw die spaghetti aan het opscheppen is.

De Italiaanse maaltijdcultuur- Alles wat je moet weten over eten in Italië

27 oktober 2025

Voor Italianen is eten meer dan voedsel tot je nemen om je maag te vullen en je van broodnodige voedingsstoffen te voorzien. Nee, in Italië draait de maaltijd om (het genoegen van het) samenzijn en het met aandacht genieten van al het lekkers dat op tafel komt, wat zich vaak vertaalt in urenlang tafelen met familie en/of vrienden en goede gesprekken onder het genot van echte Italiaanse wijn en (streek)gerechten.

De Italiaanse eetgewoonten

Zoals gezegd is de maaltijd voor de Italianen meer dan alleen eten an sich; het gaat, met name bij de lunch en het diner, vooral om alles eromheen – het samenkomen met anderen rondom de tafel en wat er daardoor ontstaat, van goede gesprekken tot hechtere banden en wat al niet meer. Maar als je wel even alleen op het eten focust, dan valt al snel op dat Italianen echt houden van gerechten gemaakt van pure, onbewerkte, smaakvolle producten – ze maken ook veel meer zelf, in plaats van het kant-en-klaar te kopen – en dat het geserveerde eten vaak traditioneel en streekgebonden is. Dat wijkt dus best wel af van de Nederlandse eetcultuur en wat ook anders is, zijn de tijden waarop er gegeten wordt:

  • ontbijt (colazione) | 07:00-09:00, snelle maaltijd
  • lunch (pranzo) | 12:30-14:00, uitgebreide maaltijd
  • borreltijd (aperetivo) | 18:00-20:00, sociaal moment met drankjes
  • diner (cena) | 19:30-21:30, gericht op het gezin

Maar ook deze eetmomenten zelf worden anders ingekleurd dan in Nederland, daarom is het tijd om ze onder de loep te nemen.

Italiaans ontbijt

Het ontbijt is in Italië niet zo vanzelfsprekend als dat het voor veel Nederlanders is; sommige Italianen ontbijten helemaal niet en als ze het wel doen, dan is het dat eigenlijk standaard snel en/of onderweg naar het werk. Waar dat ontbijt uit bestaat? Meestal iets lichts en zoets, zoals een cappuccino of caffè latte en bijvoorbeeld een cornetto – een soort croissant, soms gevuld met jam, chocolade of crème – biscotti of een klein broodje. Die cappuccino moet je trouwens wel voor elf uur ’s ochtends bestellen, want daarna wordt dat als vreemd beschouwd; een Italiaan gaat na dat tijdstip over op espresso.

Italiaanse lunch

De lunch is, in tegenstelling tot het ontbijt, een belangrijke maaltijd voor de Italianen en iedereen – van werkende mensen tot degenen die gewoon thuis zijn – neemt er de tijd voor, helemaal in het weekend en op feestdagen. De lunch is dan ook vaak een volledige maaltijd, vooral in de kleinere steden en dorpen, en bestaat vaak uit de volgende onderdelen:

  • voorgerecht (antipasti) | Deze voorgerechtjes zijn altijd klein en licht, bedoeld om je eetlust aan te wakkeren, zonder je te verzadigen, zoals een paar olijven, prosciutto (met meloen) of bruschetta.
  • eerste gang (primo) | Dit is het eerste warme gerecht van de maaltijd dat je krijgt en het bestaat vaak uit pasta, risotto of gnocchi, of soep.
  • hoofdgerecht (secondo) | Dit is het hoogtepunt van de maaltijd en meestal wordt het hoofdgerecht gevormd door vis of vlees, zoals branzino, gevulde inktvis of gekruid konijnenvlees.
  • bijgerecht (contorno) | De groenten zijn bij de Italianen het bijgerecht en populair in de Italiaanse keuken zijn aubergine, courgette, radijs, courgette, artisjok, tomaten en groene asperges.
  • dessert (dolce) | Na al dit hartigs is het tijd voor zoet in de vorm van het dessert. Typisch Italiaanse nagerechten zijn tiramisu, een panna cotta, een bolletje ijs of gewoon fruit.
  • drankje (caffè) | Daarna zijn ze in Italië echter nog niet klaar, want er is altijd nog ruimte om wat te drinken (en na te tafelen), wat doorgaans een espresso is.
  • likeurtje (digestivo) | En wil je de spijsvertering een beetje op gang helpen na al dat lekkers, dan hebben de Italianen een likeurtje, zoals limoncello of grappa, voor je.

Een vast ingrediënt van de Italiaanse lunch en ook het diner is trouwens brood en dat is niet zonder reden; het is bedoeld om de restjes mee van je bord te vegen en op te eten.

Italiaanse borreltijd

Omdat het diner in Italië best wel laat plaatsvindt, trakteren de Italianen zich aan het begin van de avond graag op een aperitiefje, bestaande uit lichte hapjes (stuzzichini), zoals olijven, kaas, kleine sandwiches. En daarbij wordt normaal gesproken iets gedronken als Spritz, Campari, prosecco of een cocktail. Dit onderdeel van de Italiaanse eetcultuur heeft vooral een sociaal doel – je geniet hier samen met vrienden, kennissen en buren van – en is niet zozeer bedoeld om de honger te stillen, maar eerder om de eetlust op te wekken voor de volgende maaltijd.

Italiaans diner

Het laatste eetmoment van de dag is het diner, dat vooral gericht is op het gezin en thuis wordt genuttigd, tenzij het weekend is; dan eten veel Italianen buiten de deur. Qua maaltijd is het diner vergelijkbaar met de lunch, maar dan iets lichter en het bestaat uit iets minder verschillende gangen:

  • voorgerecht (antipasti) | Dit voorgerecht is weer een klein, koud hapje, waarbij je kunt denken aan ingemaakte groenten, gesneden vleeswaren of een salade van zeevruchten.
  • eerste gang (primo) | Vervolgens is het weer tijd voor echte Italiaanse, zelfgemaakte pasta – van spaghetti tot tortellini – of een van de overheerlijke soepen die Italië kent.
  • hoofdgerecht (secondo) | Daarna wordt het vlees, de vis of zeevruchten opgediend voor de nodige eiwitten.
  • dessert (dolce) | Ten slotte wordt er afgesloten met een zoet toetje, dat wederom bestaat uit een van de klassiekers uit de Italiaanse keuken.

Zelf genieten van de Italiaanse maaltijdcultuur

Denk jij: hier zou ik wel aan kunnen wennen? Dan is het misschien tijd voor een verhuizing naar Italië en dus om contact op te nemen met Kattenberg Verhuizingen, want dankzij onze jarenlange ervaring met verhuizingen naar dit mooie land, kunnen wij je daar als de beste mee helpen. En ook met alles wat er bij een verhuizing komt kijken, in de vorm van regelzaken. Precies waarnaar je op zoek bent, toch?

Wil je meer informatie over het kostenplaatje hiervan of heb je vragen? Schroom dan niet om contact met Kattenberg op te nemen of vraag vrijblijvend een offerte aan. We helpen je graag.